Գաղութիս աշխոյժ համազգայնականներէն ընկհ. Տիրուկ Մանճիկեան, որ կը համադրէ «Թէյ, Սուրճ եւ Կարծիքներ» ակումբի երեկոները, հետաքրքրական նիւթերով իր շուրջ կը համախմբէ մշակութասէր հանրութիւն մը: Ան Չորեքշաբթի 13 Սեպտեմբեր 2017ի երեկոյեան ժամը 7:30-ին, Աւետիս Ահարոնեան սրահէն ներս առիթ ընծայեց որ մոնթրէալահայեր ծանօթանան լիբանանցի հռչակաւոր մտաւորական Ժպրան Խալիլ Ժպրանին:
Երեկոն ընթացք առաւ Համազգային Հայ Կրթական եւ Մշակութային Միութեան Մոնթրէալի «Սանահին» մասնաճիւղի ատենապետուհի՝ ընկհ. Թամար Շահինեանի բացման խօսքով: Ան ընդհանուր տեղեկութիւն մը տալէ ետք «Թէյ, Սուրճ եւ Կարծիքներ» ակումբի մասին, ընթերցեց օրուան դասախօս՝ Դոկտ. Մովսէս Հերկելեանի կենսագրական գիծերը եւ զինք հրաւիրեց բեմ:
Դոկտ. Մովսէս Հերկելեան ծանօթ է նաեւ Մովսէս Ծիրանի ծածկանունով: Ան ծնած է Այնճար, ուր ստացած է իր նախնական եւ երկրորդական կրթութիւնը: Մասնագիտական ուսումը շարունակած է Հայաստան, տիրանալով գրականագիտական մագիստոսի եւ արուեստաբանութեան մագիստոսի զոյգ վկայականներուն: Ապա 2000-ին վկայուած է իբրեւ Արուեստաբանութեան Դոկտոր՝ Հայաստանի ազգային գիտութիւններու ակադեմիայէն:
Դոկտ. Հերկելեան սեփականատէրն է «Noah’s Ark Art Gallery» պատկերասրահին, Արուեստի խորհրդական է Լիբանանի մօտ Հայաստանի դեսպանութեան եւ անդամ է Լիբանանի եւ Արաբական պետութեանց լրագրողներու համադաշնակցութիւններուն: Եղած է արուեստի ուսուցիչ, թերթի աշխատակից եւ արուեստի էջի խմբագիր: Հեղինակ է շարք մը հատորներու՝  նուիրուած տարբեր արուեստագէտներու եւ իբրեւ արուեստի քննադատ աշխատակցած է միջազգային եւ ազգային շարք մը թերթերու եւ պարբերականներու՝ ինչպէս «Fine Art Magazine», «Luxe-Immo», «L.I. ART», « Monday Morning», «Բագին», «Ազդակ», «Հորիզոն», «Կամար»,«Զարթօնք», եւայլն:  
Արուեստաբան Մովսէս Հերկելեան լաւապէս ուսումնասիրած ու սերտած էր Ժպրան Խալիլ Ժպրան մարդն ու ըմբոստ մտաւորականը եւ շատ հետաքրքրական տեղեկութիւններ փոխանցեց աշխարհահռչակ այս անձնաւորութեան մասին: Ան նշեց թէ Ժպրանի մայրը արուեստասէր կին մը էր, իսկ հայրը՝ բնութենապաշտ հողագործ մը. եւ բնականաբար անոնք իրենց ազդեցութիւնը ձգած են Ժպրանին վրայ: Գրագէտ Ժպրանի արուեստագէտի կազմաւորման մէջ, իր ծնողքէն զատ, մեծ ազդեցութիւն ունեցած է Մարի Հասքէլ: Զմայլելով Ժպրանի տաղանդին, Մարի Հասքէլ առաջարկած է, որ ան իր դպրոցէն ներս պաշտօնավարէ որպէս ուսուցիչ. եւ աւելի ուշ, առիթ ընծայած է անոր, որ ան գտնուի Փարիզ՝ առաւել եւս զարգացնելու համար իր ճաշակը՝ գեղանկարչութեան մարզէն ներս: Ռոտէնի դպրոցին մէջ, Ժպրան առիթ ունեցած է ծանօթանալու բանաստեղծ ու նկարիչ Ուիլիամ Պլէյքի գործերուն. եւ հաւատալով վերամարմնաւորման (reincarnation-ի), ինքզինքը լաւապէս սերտելէ ետք, մեծ համոզումով ինքզինք նկատած է  որպէս Ուիլիամ Պլէյքի վերամարմնաւորումը (reincarnation-ը):
Երեկոյեան յայտագիրը առաւել եւս ճոխացաւ երբ ներկաները իրենց տրամադրութեան տակ ունեցան Ժպրանի «Աաթինի Նայա» (Տո՛ւր ինձ սրինգը) երգի վերածուած բանաստեղծութիւնը, որուն ներկայացումը ձօնուած էր բեմադրիչ, արուեստագէտ եւ մշակութային գործիչ՝ Սիմոն Մնակեանի յիշատակին, եւ երբ Դոկտ. Մ. Հերկելեան բեմ հրաւիրեց իր վաղեմի ընկերներէն տուտուկահար՝  Համբարձում Ճապուրեանը, որ գեղեցիկ ձեւով ներկայացուց կտորը:
             Շարունակելով իր նիւթը, Դոկտ. Հերկելեան նշեց թէ Ժպրան Խալիլ Ժպրան, Լիբանանէն դուրս, եղած է Պոսթըն, ինչպէս նաեւ Նիւ Եորք, Փարիզ եւ այլ մեծ քաղաքներ: Նիւ Եորք եղած շրջանին, այլ արաբ գրողներու հետ ստեղծած է «գրչի ընկերութիւն»-ը որուն նպատակը եղած է գտնել նոր ձեւեր պահպանելու ու զարգացնելու համար արաբերէն գրականութիւնը: Այս ընկերութեան նախագահը եղած է ինք՝ Ժպրան Խալիլ Ժպրանը եւ քարտուղարի պաշտօնը ստանձնած է լիբանանցի մէկ այլ նշանաւոր հեղինակ մը՝  Միխայէլ Նաաիմէ:
         Դոկտ. Մ. Հերկելեան, իր խօսքին մէջ, անդրադարձաւ Լիբանանի պատմութեան, Օսմանեան տիրապետութեան շրջանին տեղի ունեցած իրադարձութիւններուն եւ արաբական զարթօնքին մասին, որմէ ետք ան բեմ հրաւիրեց գաղութիս խոստումնալից երիտասարդ ուժերէն՝ Շողիկ Սաֆարը, որ ընթերցէ Ժպրան խալիլ Ժպրանի«Մեռաւ Ժողովուրդս» կտորէն հատուած մը:
          Ճարտասան դասախօսը լայնօրէն անդրադարձաւ Ժպրանի մարգարէաշունչ հատորին մասին, որ կը կոչուի «Մարգարէն»: Ան նշեց թէ հեղինակի այս գլուխ գործոցը թարգմանուած է 40 լեզուներու, 100 միլիոնէ աւելի տպաքանակով: Հեռու կրօնական սահմանափակումներէ, Ժպրան իր այս գիրքին մէջ, կու գար խտացնելու աշխարհի կրօններուն լաւագոյն մասերը, կարծես նպատակ ունենալով ստեղծել նոր աղանդ մը:
Երեկոյի աւարտին, պաստառի վրայ, Դոկտ. Հերկելեան ներկաներուն ցոյց տուաւ Ժպրան Խալիլ Ժպրանի գեղանկարչութիւններէն օրինակներ, պատշաճ տեղեկութիւններ փոխանցելով իւրաքանչիւրին մասին, նշելով թէ Ժպրան Խալիլ Ժպրան իր գրական գործունէութեան հաւասար եւ աւելի՛ զբաղած է գեղանկարչութեամբ:
Հարցում-պատասխաններէ ետք, «Թէյ, Սուրճ եւ Կարծիքներ» ակումբի, Ժպրան Խալիլ Ժպրանի նուիրուած երեկոն վերջ գտաւ, հաճելի մթնոլորտի մը մէջ:
                                                                                                                       Անահիտ Պալեան